BoardRoom Meeting PGGM - 26 mei 2004

Op uitnodiging van PGGM CFO R. (René) van de Kieft EMFC MAC waren op 26 mei 2004 25 CI-leden te gast voor een gedachtewisseling met het financieel topmanagement in de BoardRoom van PGGM. PGGM verzorgt de pensioenen voor ruim een miljoen werknemers werkzaam bij 14.000 instellingen in de zorg- en welzijnssector. Het pensioenfonds kwam recent in het nieuws met onder andere een stevige reorganisatie, interesse in de markt voor nieuwe WAO-verzekeringen en de omgang met corporate governance. Het thema van deze avond was: ‘Management Control in een professionele organisatie'.
De BoardRoom Meetings van het CI zijn unieke bijeenkomsten. U bent met vakgenoten onder elkaar, vanuit verschillende branches, maar met gemeenschappelijke dilemma's en verantwoordelijkheden. Het geeft CI-leden een unieke gelegenheid tot een inhoudelijk en geanimeerd onderhoud op hoog niveau.

De BoardRoom Meeting bij PGGM vindt plaats in het hoofdkantoor te Zeist. Vanaf 17.30 uur lopen de eerste genodigden binnen. In een aan de boardroom grenzende ontvangstruimte maken de CI-leden kennis met elkaar en met René van de Kieft. Het is een topontvangst, met smakelijke hapjes en drankjes.

Rond 18.15 uur verhuist het gezelschap naar de BoardRoom van PGGM. Een unieke locatie voor een ledenbijeenkomst. De CI-leden nemen plaats aan de enorme ovale tafel, naambordjes voor de neus en de blik gericht op het presentatiescherm. Namens het CI-bestuur heet Koen Perik de aanwezigen hartelijk welkom en geeft het woord aan Van de Kieft.

Missiestatement

"Wij willen een toonaangevend pensioenfonds zijn," opent Van de Kieft. "Voor de sector zorg en welzijn benutten wij onze collectieve kracht voor op maat gesneden individuele dienstverlening. Door openheid, betrokkenheid en aandacht voor het duurzaam uitvoeren van onze taken willen wij onze positie voortdurend wáármaken en versterken."
In dit missiestatement zit ambitie, en die straalt Van de Kieft vanaf het begin van zijn inleiding sterk uit. Hij vergelijkt de situatie van drie / vier jaar geleden met die van nu. De grootste interne veranderingen vonden plaats binnen ICT. Van de Kieft: "Op termijn zullen er mensen moeten vertrekken. Dit is nieuw voor PGGM, en het is een zeer moeilijke stap voor de ondernemingsraad. Maar het is noodzakelijk."

Actuele ontwikkelingen

Van de Kieft vervolgt met de tegenstelling tussen individu en collectief in de discussie over prepensioen en levensloop. Het is een opmaat voor een overzicht van actuele ontwikkelingen in pensioenland:

- een strak toezichtskader;
- aanscherping pension fund governance (overgewaaid uit discussie Tabaksblat);
- toenemende complexiteit van Investments i.r.t. risicobeleid;
- differentiatie in communicatie- en pensioenproducten;
- schaalvergroting;
- en de discussie over de betaalbaarheid van de AOW.
- De interactie met de aanwezigen komt snel op gang. "Als het gaat om het collectieve pensioen, hebben we in de sector eigenlijk geen concurrenten," antwoordt Van de Kieft aan de eerste vragensteller. De pensioensbusiness staat tijdens de presentatie vaak centraal, bijvoorbeeld als Van de Kieft stilstaat bij de vraag wie de gepensioneerden vertegenwoordigt. Binnen de sector leidt dit soort vragen tot heftige discussies, vertrouwt hij de aanwezigen toe.

Management charter

De vaktechnische kant van het thema krijgt meer aandacht via het onderdeel ‘De Besturingsfilosofie vanuit het oogpunt van Managementcontrol'. Van de Kieft gaat uitgebreid in op de Managementcharter: "Ik zie het als een ‘boundary system'. Bij PGGM is het de basis van het hele controlbouwwerk."

De management charter kan een bijdrage leveren aan:
- het besturingsmodel te expliciteren en te communiceren;
- het versterken van de management control, en de vertaalslag te maken naar ‘performance measurement';
- het besturingsmodel aan te passen aan de nieuwe verhouding tussen de opdrachtgevers (lees klanten) en de uitvoeringsorganisatie;
- in de organisatie helderheid creëren waarom en hoe PGGM georganiseerd is en de plaats van de strategische deelnemingen van PGGM duidelijk tot uiting laten komen in het besturingsmodel;
- daarnaast stellen door groei en verdere verbreding steeds meer externe partijen indringende eisen aan de kwaliteit van de interne verhoudingen;
- en strengere eisen aan Corporate Governance impliceren ook strengere eisen aan de Internal Governance. De management charter speelt hierin bij PGGM een sleutelrol.

Van de Kieft staat verder in zijn inleiding onder andere stil bij Planning & Control bij PGGM en de dilemma's waar hij in zijn rol als CFO tegenaan loopt. Tijdens de bijna twee uur durende presentatie is er een speciale rol weggelegd voor de nieuwe voorzitter van de hoofddirectie van PGGM: Karel Noordzij.

Moral Capitalism

Halverwege wandelt Noordzij binnen, en heeft zijn eigen vergadering tijdelijk opgeschort om even met de CI-leden van gedachten te wisselen. Aan de hand van het boek Moral Capitalism van Stephen Young geeft hij een persoonlijke visie op ethiek binnen de organisatie, inhakend op de discussie over waarden en normen aan de ene kant en business aan de andere kant. Noordzij twijfelt aan de ontwikkeling om schandalen te lijf te gaan met regels. Noordzij: "We moeten de ‘greed' goed richten. De incentive-systemen moeten niet linken aan de waarde (koers) van een bedrijf, maar aan de winst en cashflow..."

Voor het dinerbuffet verplaatst de groep zich naar het gastenrestaurant De Appel. Op deze sfeervolle locatie zet de discussie zich voort. Rond 22.30 uur wordt de tweede ronde koffie ingeschonken en daarmee komt de BoardRoom Meeting bij PGGM tot een eind. Het was een zeer geslaagde bijeenkomst. Grote dank gaat daarvoor uit naar de gastvrijheid van René van de Kieft en Karel Noordzij.